Coronacrisis: opdrijven tests / mondelinge vraag aan minister De Block

Door Frieda Gijbels op 7 april 2020, over deze onderwerpen: coronavirus (SARS-CoV-2) en COVID-19, Volksgezondheid

21/03/20

Mevrouw de minister,

Er bestaan verschillende manieren om de coronacrisis aan te pakken, dat zien we door naar andere landen te kijken.

Een aanpak die succesvol lijkt, is de aanpak die in Zuid-Korea wordt toegepast, met name de “search and quarantine” methode. Het belangrijkste in deze aanpak is het snel opsporen én meteen afzonderen van positieve patiënten, terwijl het sociale leven terug wat ruimte krijgt.

Het zou een aanpak kunnen zijn die kan volgen op de huidige “lockdown” fase.

In dat geval is er echter veel meer testcapaciteit nodig en zou er ook in de kleinere en middelgrote labo’s klinische biologie moeten kunnen getest worden, zodat er een sneller resultaat is en er sneller kan worden gehandeld.

Bovendien moeten we ervoor zorgen dat de centrale laboratoria niet worden overbelast, waardoor de opsporing van positieven immers potentieel wordt vertraagd.

We moeten hierbij uitkijken dat we voldoende reagens ter beschikking hebben, ook als grotere landen meer reagens zullen gaan opvragen.

In dat kader had ik graag volgende vragen gesteld:

  • Wordt er gekeken naar productie van reagentia in eigen land? Dit zou de aanvoer van voldoende reagentia kunnen veiligstellen.
    • Indien ja, waar kan er worden geproduceerd?
    • Indien nee, waarom niet?
  • Zal er – eventueel tijdelijk – toelating gegeven worden aan kleinere laboratoria voor klinische biologie om zelf PCR testen uit te voeren? Sciensano zou, na controle van de labo’s en de testkits op minimale kwaliteitsvereisten, tijdelijke goedkeuring kunnen geven hiervoor.

 

07/04/2020

Minister De Backer:

(...)

Ik ga nog even dieper in op de testing. We zitten aan een testcapaciteit die op dit moment de tienduizend ruimschoots overstijgt. Er is echter een belemmering. We zitten met de problematiek dat in de aanbeveling van de Risk Management Group en de Risk Assessment Group alleen sprake is van symptomatische patiënten en symptomatische hulpverleners in de ziekenhuizen. Ik dring er al een week op aan om die criteria uit te breiden. Daarover zijn we in overleg met de Risk Management Group. Ook op de Interministeriële Conferentie van gisterenavond kwam het ter sprake. We willen meer kunnen doen voor bijvoorbeeld de mensen die in de eerste lijn staan of voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen. Ik spreek dan nog alleen maar over de PCR-testing, iets wat we hebben uitgerold in samenwerking met universiteiten die daarvoor zelf een protocol hebben ontwikkeld. Dat hebben we onmiddellijk opgepikt en uitgerold over andere universiteiten. Daarnaast zijn er nog biotechbedrijven bijgekomen, bijvoorbeeld GIGA uit Luik. Ook een aantal grote farmabedrijven heeft capaciteit ter beschikking. We hebben nu dus een gesloten systeem om ervoor te zorgen dat grote volumes van staalnames naar de labo's kunnen gaan. Er was ook een discussie en een vaak terugkomende vraag over het aantal wissers om de testen uit te voeren. Vandaag zijn er absoluut voldoende van aanwezig. We hebben in de ziekenhuizen zelf nog ongeveer 50.000 tot 55.000 wissers. Daarnaast werden er deze week nog 20.000 op het terrein gebracht. We hebben nog voor ongeveer 3 miljoen wissers in de pijplijn zitten, die de komende dagen en weken zullen aankomen. We verwachten dus absoluut geen probleem op dat vlak. De kring is nu volledig gesloten, de capaciteit kan ten volle worden benut.

Daarnaast hebben we natuurlijk ook andere types van testing bekeken. Zo hebben we bijvoorbeeld de CT-scans bekeken die kunnen worden gebruikt. Sommige ziekenhuizen hebben daarmee geëxperimenteerd, met goed gevolg. Dat wordt nu ook breder uitgerold. Verder onderzoeken we met twee Belgische bedrijven hoe we met artificiële intelligentie automatisch kunnen detecteren via bijvoorbeeld de CT-scans. Daar wordt op voortgewerkt. Een ander soort van tests zijn de antigentests. Met een Waals bedrijf, Coris BioConcept, hebben wij heel snel, op een week tijd, de testen gevalideerd. Men is nu ongeveer 2.000 tot 3.000 testen per dag in de ziekenhuizen aan het uitrollen. Ze bouwen hun productiecapaciteit verder uit naar 20.000 tot 30.000. Die volumes zullen op de Belgische markt komen. Tegelijkertijd zijn wij bezig met serologische testing. Die tests moeten nog worden gevalideerd. Wij hebben op dit moment de hometests en de zelftests verboden, met goede redenen. Ze zijn totaal onbetrouwbaar en zeer duur. Het was onze keuze om de mensen geen valse verwachtingen en hoop te geven, als ze positief of negatief zouden testen. De testen zijn op dit moment niet betrouwbaar. We zijn ze nu aan het valideren, in samenwerking met Europese partners en de WHO, om tot een duidelijke strategie te komen. We zijn ook al bepaalde bestellingen aan het doen om er zeker van te zijn dat we voldoende capaciteit hebben als de serologische testen worden uitgerold.

(...)

Wat de testing betreft, wil ik nog meegeven dat de testcapaciteit van 10.000 en meer testen per dag vorige week al klaar was, maar dat de ziekenhuizen het bevel hebben gekregen om symptomatische patiënten en symptomatische hulpverleners te testen en niemand anders. Dat is, denk ik, eigenlijk een foute beslissing, maar dat is een beslissing van de RMG. Ik werp niemand een steen, maar dat is gewoon hoe het systeem werkt. De experts moeten zich uitspreken over de vergroting van de criteria. Als het van mij zou afhangen, zouden die criteria effectief moeten worden vergroot en zouden ook asymptomatische zorgverleners in de eerste lijn, huisartsen, dokters in ziekenhuizen en mensen in woonzorgcentra uitgebreider moeten worden getest en zou ook de maximale capaciteit, die wij vandaag hebben, daar ter beschikking moeten worden gesteld om die testen zo snel mogelijk uit te voeren. Ik wil erop wijzen dat wij daar over enkele honderdduizenden mensen spreken; dus zelfs met een capaciteit van 20.000 of 30.000 testen per dag zou het toch zeker enkele weken in beslag nemen om alleen al dat te realiseren, maar als u het mij persoonlijk vraagt, dan is dat volgens mij de strategie die we zouden moeten volgen. We zullen dus een combinatie van testen gebruiken, zowel PCR als serologische testen en immuniteitstesten, als die gevalideerd zijn. Als die klaar zijn, zullen ze meteen worden uitgerold en ingezet in België. Wat de data en track and trace betreft, de datagroep heeft er in eerste instantie vooral aan gewerkt om open data mogelijk te maken en modellen op te bouwen om de crisis te voorspellen. Ondertussen heeft hij onder het toeziend oog van de Gegevensbeschermingsautoriteit ook werk gemaakt van het monitoren van geanonimiseerde en geaggregeerde telecomdata om mobiliteitsbewegingen van de Belgen in kaart te brengen. Dat blijven we vandaag doen, bijvoorbeeld ook om na te gaan hoe afgelopen weekend de blijf-in-uw-kotmaatregelen al dan niet goed werden opgevolgd.

Tracking en tracing is de volgende etappe. Dat valt onder de bevoegdheid van de Gewesten. Wij presenteren momenteel het kader voor een strategie in samenwerking met de deelgebieden, met inachtneming van de privacy. Dat verklaart ook waarom de autoriteiten voor de bescherming van de privacy deel uitmaken van de Task Force "Data & Technology against COVID-19".

(...)

Frieda Gijbels : Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de minister, wij zijn al een aantal maanden bezig met de coronacrisis. We zijn ook niet het enige land dat hiermee worstelt. Stilaan kampt de hele wereld met hetzelfde probleem. Wat echter opvalt, is dat verschillende landen verschillende aanpakken hanteren. Er is wereldwijd een probleem van tekorten aan beschermingsmateriaal en testmateriaal. Dat is een feit, maar toch hebben sommige landen van in het begin geopteerd om te gaan voor breed testen. Voorbeelden daarvan zijn Zuid-Korea, Singapore, Australië, maar ook Duitsland. Zij hebben meteen gekozen voor breed en veelvuldig testen, en zorgden meteen ook voor de nodige materialen. Wij hebben hiervoor niet geopteerd en zijn gestart met een beperkte testcapaciteit. Wij hebben even geprobeerd om aan contact tracing te doen, maar we hebben dat heel snel noodgedwongen moeten stopzetten omdat de testcapaciteit niet kon volgen. Op dit eigenste moment is de testcapaciteit opgedreven tot potentieel 10.000 testen per dag, het niveau van Zuid-Korea. Dat wil echter niet zeggen dat onze aanpak nu dezelfde is, want Zuid-Korea heeft dat brede testen van in het begin van de epidemie ingevoerd, waardoor contact tracing haalbaar was en waardoor COVID-19-positieve mensen effectief konden worden geïsoleerd om een verdere verspreiding te voorkomen. Wij zitten nu met een ander verhaal. Wij zitten met een dramatische verspreiding van COVID-19, vooral in de rusthuizen. Pas nu, na de feiten, kunnen wij de bewoners en het zorgpersoneel testen en de besmette mensen isoleren. Ondertussen hebben die mensen gevangen gezeten in hun kamer, bang voor hun buurman of buurvrouw, bang voor het zorgpersoneel omdat niemand wist wie besmet was. Mijn voornaamste vraag met betrekking tot de testen is wat onze strategie is, nu wij met het potentieel van 10.000 testen per dag zitten. Wie wordt nu eerst getest? Voor mijn part moet iedereen in de rusthuizen worden getest, want daar zitten de meest kwetsbare mensen. Verder hoor ik dat de Risk Management Group en de Risk Assessment Group bezig zijn te bepalen wie nu verder prioritair moet worden getest. Ik dring erop aan dat dit zo snel mogelijk gebeurt. We kunnen dan wel een verhoogde testcapaciteit hebben, maar als we er niets mee doen, dan is dat verloren. Zal er dan ook aan contact tracing en isolatie worden gedaan? Zijn die richtlijnen al verspreid? Zullen artsen, zorgverstrekkers en tandartsen, die tijdens urgente behandelingen potentiële verspreiders zijn, op geregelde tijdstippen worden getest? Hoeveel testen worden er momenteel op dagelijkse basis uitgevoerd? Zijn de laboratoria hierop voorzien? Op welke manier worden deze testen op dit moment bekostigd? 

Ik hoor tot mijn plezier dat ook de CT thorax wordt ingeschakeld in de diagnostiek. Ik had graag geweten wat het aandeel hiervan is in de registraties. Het gaat ook al een tijdje over de antilichaamtesten om na te kunnen gaan wie immuniteit verworven heeft. Het is uiteraard heel belangrijk om daar als land heel vroeg bij te zijn. Hoe sneller we erbij zijn, hoe sneller onze economie weer kan worden opgestart en aangezwengeld. Natuurlijk probeert nu elk land om die immuniteitstesten als eerste in te voeren. Hebben wij daar een strategie voor? Worden die testen ook in ons land ontwikkeld en geproduceerd? Zo niet, hebben wij dan contact met producenten om die testen zo snel mogelijk te kunnen aankopen? Wat is de rol van het onderzoek van de stalen van de bloeddonors? Spelen die mee in het verhaal van het afbouwen van de maatregelen, die nu gelden? Wordt dat onderzoek op geregelde tijdstippen herhaald?

 

Voor meer details m.b.t. het antwoord van de minister verwijzen wij naar het Integraal verslag van de Commissie voor gezondheid en gelijke kansen, 07/04/2020, CRIV 55 COM 138, te vinden op https://www.dekamer.be/doc/ccri/pdf/55/ic138.pdf#search=%2255003983c%22 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is